De Japanse duizendknoop is een woekerplant afkomstig uit Azië, die razendsnel groeit, inheemse planten verdringt en schade kan veroorzaakt aan gebouwen, wegen, funderingen en rioleringen. Als hij over een weg of een fietspad hangt, vormt hij ook een reëel gevaar voor de verkeersveiligheid.
Hoe herken je de plant?
- Bladeren: Groot, hartvormig, verspreid op de stengel.
- Stengels: Hol, verhoutend, tot 2,5 meter hoog. Ze zijn groen met roodachtige vlekken en lijken op bamboe.
- Bloemen: Kleine, witte bloemen in augustus en september.
- Winter: Bovengrondse delen sterven af, wortels (tot 7 meter! hoewel het grootste gedeelte zich doorgaans in de bovenste 20 cm onder de grond bevindt) blijven leven onder de grond.
Verspreiding
De voornaamste bronnen van verspreiding zijn grondaanvoer bij nieuwbouw of heraanleg van tuinen en het machinaal maaien langs waterlopen, waarbij afgemaaide delen die in het water terechtkomen voor nieuwe haarden stroomafwaarts zorgen. Ook illegaal gestort tuinafval is verantwoordelijk voor de verspreiding.
Hoe bestrijden
Jammer genoeg bestaat er geen wondermiddel om deze agressieve plant te bestrijden. Door zijn sterke groei is hij vrijwel ongevoelig voor bestrijdingsmiddelen. Kleine deeltjes van de wortelstokken die achterblijven of elders terechtkomen in de bodem (1cm), kunnen opnieuw uitgroeien tot bovengrondse planten en zo verder kunnen woekeren.
Is de haard minder dan 2 meter breed?
- Graaf de plant uit tot minstens 1 meter diep.
- Zeef de grond, en verwijder de wortels. Zelfs stukjes wortel van 1 cm kunnen uitgroeien tot een nieuwe plant.
- Doe de plant en wortels bij het gft of breng het naar het recyclagepark (groen en bladafval), zodat het onder hoge temperaturen gecomposteerd kan worden. De temperatuur bij thuiscompostering is niet hoog genoeg om alle plantdelen af te doden!
- Controleer 5 jaar lang elk maand op nieuwe stekken.
- Verwijder nieuwe stekken meteen. Nieuwe scheuten kunnen tot een halve meter verder opduiken.
- Eventueel kan je de grond achteraf ook afdekken met een doek of een mulchlaag. Doordat de plant minder licht krijgt zullen eventuele achtergebleven scheuten minder snel weer uitgroeien. Je kan ook de locatie opnieuw beplanten met snelgroeiende inheemse soorten (bijv. stekken van wilg) die de Japanse duizendknoop kunnen wegconcurreren.
Is de haard meer dan 2 meter breed?
Zorg ervoor op plaatsen waar er al veel staan dat ze zich niet kunnen uitbreiden en schakel zo nodig een professionele tuinaannemer met ervaring in exotenbestrijding in.
Als je Japanse duizendknoop maait, let er dan op dat er geen maairesten in de omgeving terecht kunnen komen en al zeker niet in een waterloop. Voer alle maairesten onmiddellijk af en reinig na afloop je machines goed om verspreiding te voorkomen. Frequent maaien tijdens het groeiseizoen kan de Japanse duizendknoop uitputten en de wortels verzwakken, maar eenmalig maaien zal er net voor zorgen dat hij (ondergronds) harder gaat groeien.
Opeten
De jonge stengels van de Japanse duizendknoop zijn eetbaar en smaken naar rabarber. Je kan de plant gebruiken als een vervanger voor rabarber in bijvoorbeeld taart. Maar gewokt in de pan met wat sojasaus zijn de jonge scheuten ook heerlijk.
Haard op het openbaar domein gezien?
Ontdek je een haard op een wegberm naast een gemeenteweg of op een terrein van de gemeente of het OCMW, dan kan je dit laten weten aan de milieudienst. Op die manier kunnen we voorkomen dat haarden mee gemaaid worden tijdens een reguliere maaibeurt en de Japanse duizendknoop zo wordt verspreid. Kleine haarden zullen steeds worden bestreden.
- Andere overheden kan je als volgt contacteren:
- Kanaal Leuven-Dijle: Vlaamse Waterweg: info@vlaamsewaterweg.be
- Gewestwegen (N21, N26, N267): Agentschap Wegen en Verkeer: meldpuntwegen.be
- Spoorwegbermen: Infrabel: contact@infrabel.be
Japanse duizendknoop kan ook gemeld worden aan het Agentschap voor Natuur en Bos via waarnemingen.be, zodat ze de verspreiding in kaart kunnen brengen.
