Wat is een egelwegel?
Een egelwegel is een netwerk van minimaal 5 aaneensluitende tuinen waar:
- doorgangen van ca. 13 × 13 cm voor egels voorzien zijn in afsluitingen
- voldoende voedsel-, schuil- en overwinteringsplekken aanwezig zijn
- pesticiden en slakkenkorrels vermeden worden
Waarom een egelwegel?
De egel is een iconische, maar sterk bedreigde soort in Vlaanderen. Versnippering van tuinen, afsluitingen zonder doorgangen, verharding en een gebrek aan schuil- en voedselplekken maken het voor egels steeds moeilijker om hun leefgebied te gebruiken.
Met dit egelwegels maken we van tuinen geen eilanden, maar schakels in een groter ecologisch netwerk. Elke tuin – klein of groot, stedelijk of landelijk – kan bijdragen aan het herstel van leefgebied voor egels door te ontharden, te vergroenen en verbindingen te maken.
Een egelwegel heeft ecologische, ruimtelijke en sociale voordelen:
Ecologisch
- Verbeteren van de connectiviteit tussen tuinen en groene ruimtes
- Creëren van voedsel-, schuil- en overwinteringsplekken voor egels en andere dieren
- Verminderen van sterfte door barrières en omwegen
- Aanplanting van inheems en biodiversiteitsvriendelijk plantgoed
Ruimtelijk
- Ontharding en vergroening van privétuinen
- Creëren van fysieke verbindingen tussen tuinen via egelpoortjes
- Vergroten van het aandeel inheemse, structuurrijke en gelaagde beplanting
- Versterken van klimaatbestendige en natuurvriendelijke woonomgevingen
Sociaal
- Activeren van buurten en straten rond een gezamenlijk natuurproject
- Versterken van lokale betrokkenheid rond biodiversiteit
- Sensibiliseren van inwoners over natuur in de tuin
- De egel inzetten als laagdrempelige ambassadeursoort voor natuur dicht bij huis
Zo maak je je tuin egel proof
Verbind je tuin met die van de buren.
- Maak doorgangen van ± 13 × 13 cm in afsluitingen of vervang waar mogelijk de afsluiting door een levende haag. De haag kan je bestellen via behaagjetuin.be
- Vraag je buren om hetzelfde te doen zodat jullie tuinen samen een egelroute vormen.
Onthard een stukje
- Verwijderen (een deel van) tegels of verharding dit zorgt een beter waterinfiltratie
- Vergroen met streekeigen soorten
- Plant hagen, struiken, klimplanten of een kruidachtige vaste planten
- Kies voor planten die insecten aantrekken en bessen dragen. Egels lusten dit graag.
Maak schuil-, voedsel- en overwinteringsplekken
- Egels houden van een bladerenhoop, takkenril of ruigte
- Zorg voor een egelhuis of beschutte winterplek. Dit is essentieel voor rust, voortplanting en overwintering
- Voorzie een waterelement (drinkschaal, poel of vijver) voor drinkwater. Zorg voor schuine wanden of loopplankje (of maak een trapje met keien/bakstenen in de vijver/poel)
In de gratis Egelgids van Natuurpunt vind je meer praktische tips om het hele jaar door voor de egels in je tuin te zorgen.
Let op: egels en robotmaaiers zijn geen goede combinatie
Robotmaaiers verminken of doden (vooral jonge) egels. Laat daarom de robotmaaier overdag rijden. Koop een toestel met een lage rand (<4,5 cm) met botssensor. Zo keert het toestel om bij aanrijding met kleine dieren zoals jonge egels. Ook andere veiligheidsmechanismen zoals inklapbare messen zijn aan te raden.
Een egelplantpakket via samenaankoop behaag je tuin
De plantpakketten van de samenaankoop Behaag je tuin zijn allemaal egelvriendelijk. Speciaal voor de egelwegels is er ook een egelpakket.
Inhoud van het egelpakket: 15 stuks inheemse struiken
- Vogelkers - 3 stuks
- Rode Kornoelje - 3 stuks
- Bosroos (met blote wortel - geen klimplant) - 3 stuks
- Liguster - 3 stuks
- Vlier - 3 stuks
Aanplanttip: we raden aan om 3 stuks per meter haag of bosje geschrankt te planten of 2 stuks per meter in meerdere rijen. Meer informatie vind je in de plantgids.
Er kan uitval/sterfte zijn dus een plantje te veel planten kan geen kwaad.
Belangrijk voor egels is dat er via bomen en struiken een gelaagdheid ontstaat. Kruidachtige vaste planten en ruigtekruiden vormen de kruidlaag van de tuin voor een ideale gelaagde beplanting. Deze laag zorgt voor insecten en dus voedsel voor egels. Wilde akelei, bosanemoon, gevlekt longkruid en dagkoekoeksbloem zijn geschikte planten. Deze planten worden niet aangeboden via de samenaankoop maar zijn te vinden in je lokale plantenkweker.
Hoe begin je eraan?
- Overtuig 4 buren met tuinen die aansluiten op jouw tuin om mee een egelwegel te maken. Op www.behaagjetuin.be vind je een flyer om aan je buren te bezorgen.
- Registreer je egelwegel tussen 1 juli en 15 september op www.behaagjetuin.be. De eerste 15 aanmeldingen krijgen (indien gewenst) een tuinexpert op bezoek.
- Het Regionaal Landschap Dijleland neemt contact met je op om te bekijken wanneer een tuinexperts kan langskomen. De tuinexpert bekijkt samen met jou en je buren waar het best egeldoorgangen komen, maakt een 'plan' voor beplanting en geeft advies rond egelvriendelijke aanplantingen en praktische tips.
- De tuinexpert komt tussen 15 augustus en 5 oktober een uurtje langs.
- Bestel tussen 1 september en 15 oktober je plantpakket via www.behaagjetuin.be.
- Haal op zaterdag 5 december je plantgoed af in je gemeente
- Maak een doorgang in je omheining en bevestig je egelbordje aan de openingen van de egelpoortjes in je tuin
Plant je plantpakket
Vier de komst van de egel in jouw tuin en geniet van het groen
Leuke extraatjes:
- Elke besteller die deelneemt aan een egelwegel krijgt bij afhaling van het plantgoed gratis 2 egelbordjes.
- De langste egelwegel wint een wildcamera. Leuk om in de gaten te houden welke dieren je tuin bezoeken.